Km cuối ở Phan Thiết, tôi chạy sau vợ
Tháng 8 này tôi thi Trifactor — ba môn phối hợp — ở Phan Thiết. Con gái 8 tuổi cũng thi. Tới đoạn cuối, con đau vì cọ xát, muốn dừng. Vợ tôi chạy sát bên, không bế, không chạy thay, chỉ đi cùng và điều tiết nhịp độ bằng lời, tới khi con qua được đoạn khó nhất.
Nhìn cảnh đó tôi nghĩ mãi. Có lẽ thứ một đứa trẻ cần nhất không phải là bố mẹ đứng ở vạch đích hét "Cố lên!" — mà là một người sẵn sàng bước xuống đường, đi cùng nó qua đoạn khó nhất.
Ở giải VnExpress Marathon Nha Trang trước đó ít hôm, lần đầu tiên trong 4 giải marathon tôi từng chạy, tôi chọn bám đuôi vợ thay vì chạy trước một mình — vì giờ vợ tôi đã chạy khỏe hơn tôi rồi. Hôn nhân có lẽ cũng giống một cuộc chạy rất dài. Không phải chuyện ai nhanh hơn ai. Quan trọng là khi người bên cạnh mệt, mình có còn muốn đi cùng họ hay không.
Người xưa không nói "trị quốc" trước
Có một câu tôi hay nghĩ tới gần đây: Tu thân – Tề gia – Trị quốc – Bình thiên hạ. Không phải trị quốc rồi mới tề gia. Tôi nghĩ đó không phải là thứ tự ngẫu nhiên. Đó là thứ tự của một cuộc đời.
Nhiều người đàn ông dành cả tuổi trẻ để chinh phục thế giới bên ngoài — làm thêm giờ, mở công ty, mở rộng sự nghiệp, mua nhà, đổi xe. Ai gặp cũng khen "anh này thành đạt". Nhưng ít ai hỏi: người phụ nữ sống cùng anh ấy có đang hạnh phúc không? Con có mong bố về nhà mỗi tối không, hay chỉ mong bố... bớt cáu gắt?
Tôi thấy một nghịch lý khá buồn, kể cả ở chính mình những lúc không để ý. Quản lý được hàng trăm nhân viên. Nhưng không quản lý nổi cảm xúc của mình khi nói chuyện với vợ. Thuyết phục được cả nghìn khách hàng. Nhưng không đủ kiên nhẫn để lắng nghe người đã đồng hành cùng mình hơn mười năm. Xây được một doanh nghiệp cả trăm người biết tên. Nhưng căn nhà của chính mình lại có nguy cơ ngày một ít tiếng cười.
Người ta gọi kiểu thành đạt đó là thành công. Tôi thì không hẳn. Một người bước ra ngoài được cả xã hội tôn trọng, nhưng về tới nhà thì vợ chỉ muốn im lặng, con chỉ muốn ôm mẹ — thành công ấy còn thiếu một mảnh khá lớn.
Gia đình không phải phần thưởng — mà là nền móng
Đây là điều tôi tin nhất trong tất cả những gì viết ở trên: gia đình không phải phần thưởng đến sau khi thành công. Gia đình chính là nền móng để một người thành công lâu dài. Một người có hậu phương bình yên thì ra ngoài sẽ vững vàng hơn. Một người được vợ tin tưởng sẽ có nhiều dũng khí hơn trước sóng gió. Một người có những đứa con tự hào về mình — đó là tài sản mà tiền không mua được.
Muốn biết một người đàn ông thành công đến đâu, đừng nhìn chiếc xe anh ấy lái. Hãy nhìn ánh mắt người vợ khi nhắc đến chồng.
Tôi từng nghe câu đó ở đâu đó, không nhớ rõ của ai, nhưng nhớ mãi. Nếu ánh mắt ấy vẫn còn tự hào, vẫn còn bình yên, vẫn còn tin tưởng — người đàn ông ấy đã thắng, dù chưa phải người giàu nhất.
Vài lần tôi chọn gia đình trước, dù biết sẽ mất gì đó
Nói thì dễ. Tôi cũng có những giai đoạn không sống được đúng như mình tin.
Năm 2016, tôi nhận lời làm giám đốc điều hành một khách sạn 4 sao ở Nha Trang trong khi vợ con vẫn ở Hà Nội. 9 tháng, mỗi hai tuần mới gặp nhau một lần — tôi ra Hà Nội một lần một tháng, vợ tự bay vào một lần một tháng. Không phải lựa chọn tôi tự hào kể lại, nhưng đó là cái giá lúc đó tôi thấy phải trả để đi tiếp.
Khi quyết định đưa cả nhà vào Nha Trang, tôi nói thẳng với vợ cả phần không hay: cơ hội tốt hơn, thời tiết dễ chịu hơn, nhưng y tế và giáo dục ở đây không bằng Hà Nội hay TP.HCM. Tôi không giấu nhược điểm để thuyết phục — hai vợ chồng bàn với nhau sòng phẳng rồi mới quyết.
Sau này, mỗi lần chọn chỗ mở văn phòng mới cho Vivu Nha Trang, tôi vẫn giữ thói quen đó: có lần chọn thuê nhà gần trường con trai học trước, rồi mới tính tới việc kinh doanh thuận tiện tới đâu. Và có một nguyên tắc nhỏ tôi cố giữ tới giờ — đã hứa với con mấy giờ về thì cố mấy giờ có mặt, dù nhiều hôm phải chạy về giữa giờ làm cho kịp bữa trưa cùng con rồi quay lại việc ngay sau đó.
Tôi không phải người làm đúng chuyện này mọi lúc. Có giai đoạn xây Vivu Nha Trang, ngày nào cũng tự tay ra đủ nội dung, livestream tới nửa đêm ngoài quảng trường — chắc cũng có những bữa cơm tôi ngồi cùng nhà mà đầu vẫn ở đâu đó ngoài kia. 😅
Định nghĩa thành công tôi chọn tin
Người đàn ông thực sự thành công không phải là người có nhiều tài sản nhất, mà là người sau nhiều năm kết hôn vẫn có một người vợ thích cười khi ở cạnh mình, những đứa con mong bố về nhà, và một mái ấm khiến chính mình luôn muốn trở về.
Có người sẽ hỏi ngược: vậy chỉ đàn ông mới phải giữ gia đình thôi à? Không. Một mái ấm chưa bao giờ là trách nhiệm của một người — hạnh phúc luôn cần cả vợ và chồng cùng vun đắp. Nhưng tôi vẫn nghĩ, phần nhiều khi, người đàn ông là người quyết định phần lớn bầu không khí trong nhà. Mình nóng nảy, cả nhà căng thẳng. Mình biết lắng nghe, cả nhà nhẹ lòng hơn hẳn.
Vợ tôi — chị Dung — vẫn hay nói vui hai đứa mình giờ "vừa là bạn đời, vừa là đồng đội" trên hành trình xây Vivu Nha Trang. Nghĩ lại, tôi cho rằng đó mới là điều đáng giữ nhất trong tất cả những gì đang xây.
Bài này chắc sẽ có người không đồng ý. Không sao cả.
Nếu anh chị đang ở giai đoạn dồn hết cho sự nghiệp và cảm thấy nhà mình đang lạnh dần đi — có lẽ đáng để dừng lại một chút, như tôi đã từng phải dừng. Tôi thật sự muốn nghe góc nhìn khác, kể cả khi anh chị không đồng ý với tôi. Cứ để lại vài dòng, biết đâu mình học được điều gì đó từ nhau.
